Do pilotażu Centralnej e-Rejestracji (CeR) przystąpiło ostatecznie 938 podmiotów zdrowia z 2887. Po 3 tygodniach działania systemu i 2,7 mln umówionych wizyt są powody do optymizmu.

Nikt oprócz Ministerstwa Zdrowia nie wierzył w CeR

Gdyby wziąć pod uwagę tylko usługi mammograficzne, w pilotażu CeR wzięło udział aż 70,66% wszystkich podmiotów, a w przypadku kardiologii – 51,6% – poinformowało Centrum e-Zdrowia. Najmniejsze zainteresowanie było w cytologii, gdzie odsetek ten wyniósł zaledwie 16,45%.

Wiele placówek zwlekało z przystąpieniem do pilotażu do ostatniego momentu, czyli końca grudnia 2025 roku. Ci, którzy się zdecydowali, mogli liczyć na mocne wsparcie finansowe na integrację systemów nawet do 200 tys. zł plus ryczałt za każdy termin przesłany do CeR.

Kiedy w sierpniu 2024 r. ruszał pilotaż, nadzieje były ogromne. Ministerstwo Zdrowia zakładało, że przystąpią do niego wszystkie podmioty, czyli ok. 3800. Dlatego na cały projekt przewidziano wysoki budżet w kwocie 56 mln (w tym na szkolenia, infrastrukturę i dofinansowanie podmiotów). Ale w kolejnych miesiącach liczba zainteresowanych rosła bardzo powoli. Tak powoli, że CeR groziła kompromitacja. Z końcem 2025 roku, wszystko wskazywało, że liczba podmiotów zatrzyma się na ok. 500. Dopiero w ostatnich tygodniach naboru do pilotażu, wzrosła do 938.

Integracja z CeR albo brak refundacji z NFZ

Jak wielokrotnie podkreślał NFZ i Centrum e-Zdrowia, pilotaż CeR był ostatnią szansą na to, aby uzyskać wsparcie na podłączenie się do systemu. 1 lipca system będzie obowiązkowy – do tego czasu musi się z nim zintegrować ponad 1800 podmiotów. Bez udostępniania terminów wizyt w CeR, placówki mogą nie otrzymać refundacji świadczeń.

Z kolei w sierpniu do mammografii, kardiologii i cytologii już umawianych w CeR dojdzie kolejnych 9 świadczeń: choroby zakaźne, choroby naczyń, endokrynologia, hepatologia, immunologia, mukowiscydoza, nefrologia, neonatologia, pulmonologia. Od 2029 roku przez system będą umawiane wszystkie świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i system obejmie ok. 27 200 podmiotów realizujących usługi w ramach kontraktów z NFZ.

A może CeR jednak zmniejszy kolejki?

W ramach pilotażu, czyli do końca 2025 roku, przez system umówiono 2 418 140 wizyt. Zrealizowano 953 156 wizyt (88% wszystkich), a odwołano – 239 256. Przez CeR umówiło się 831 330 pacjentów. Co ciekawe, żaden pacjent nie musiał czekać w wirtualnej poczekalni, aby dostać termin wizyty na mammografię albo cytologię. Dla wizyt u kardiologa odnotowano 55 176 zapisów, które trafiły do Poczekalni (na łącznie 1 066 207 w pilotażu), czyli co piąta wizyta.

1. Skala i realizacja świadczeń (CeR) w okresie 1-23 stycznia 2026.
   Przez CeR zarejestrowano 2,79 mln wizyt, z czego najwięcej w kardiologii (2,20 mln), następnie mammografii (526 tys.) i cytologii (59,7 tys.). Z CeR skorzystało prawie 2 mln pacjentów, w tym najwięcej w kardiologii (1,45 mln).
2. Liczba podmiotów i świadczeniodawców realizujących umowy w CeR
   Ogółem 983 podmioty, w tym 515 w cytologii, 639 kardiologii i 174 mammografii.
3. Poczekalnia
   Nie brakuje terminów na cytologię i mammografię. W Poczekalni na pierwszorazową wizytę kardiologiczną czekało 65 000 pacjentów.
4. Anulacje wizyt
   Pacjenci odwołali 305,8 tys. anulacji, z czego największa część w kardiologii (170 144). Najczęstrszym kanałem anulacji jest SMS (50 185) oraz IKP (20 693).
5. Wolne terminy
   Do 23 stycznia w systemie było ponad 247 tys. wolnych terminów do progu oczekiwania (90 dni dla cytologii i mammografii, 40 dni dla kardiologii). Najmniej w kardiologii – 28 000.
6. Kanały zapisu
   Pacjenci najczęściej umawiają wizyty przez aplikację mojeIKP, następnie portal IKP.

Liczby sugerują, że Centralna e-Rejestracja działa. Nie brakuje wolnych terminów, nawet jeśli pacjent czasami będzie musiał wybrać inną placówkę niż ta, która jest najbliżej, albo do której chodzi od dawna. Pacjenci odwołują wizyty, a właśnie to tzw. „no-shows” odpowiadają za generowanie sztucznych kolejek i utrudniony dostęp do specjalistów. Niestety, niewiele można było z nimi zrobić, nie pomagały nawet SMS-y z NFZ z przypomnieniami. W ramach CeR termin można łatwiej odwołać, nie można zapisać się „na zapas” – kiedy termin przepadnie, trzeba czekać od nowa. Od 1 lipca 2026 r. o terminach będzie przypominał Asystent AI. I tu dobra wiadomość – Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła wniosek o anulowanie przetargu na voicebota. Termin pozostaje aktualny, wykonawca będzie miał 60 dni na wdrożenie rozwiązania.

Centralna e-Rejestracja była wielokrotnie negatywnie oceniana. Zarzucano, że dopasowanie kalendarzy wizyt i integracja systemów IT z CeR są skomplikowane, jej obsługa po stronie podmiotów zdrowia – czasochłonna, a sam system nie jest w stanie zmniejszyć kolejek do specjalistów. Ministerstwo Zdrowia i Centrum e-Zdrowia mogą na razie odetchnąć – jest duża nadzieja, że czarne scenariusze się nie spełnią. Ale na skrócenie kolejek trzeba będzie jeszcze poczekać.

– Jesteśmy ogromnie zadowoleni z bardzo pozytywnego przyjęcia systemu centralnej e-rejestracji przez pacjentów. To naprawdę działa, widać to po setkach tysięcy pacjentów, którzy skorzystali z e-rejestracji już w tym roku – powiedział nam Tomasz Kulas, rzecznik Centrum e-Zdrowia. Pozytywne dane płyną też z trzech pierwszych tygodni działania CeR: 2,7 mln umówionych wizyt i 305 000 anulowanych, w tym 50 000 przez SMS.

Czytaj także: Jak wdrożyć Centralną e-Rejestrację? Radzą 3 podmioty medyczne

Nowy rok zaczyna się mocno w e-zdrowiu: OpenAI uruchamia ChatGPT Health, a podczas targów CES 2026 zobaczyliśmy technologie AI, które w tym roku wejdą do ochrony zdrowia.

Ponadto w numerze:

• Kalendarz Cyfryzacji 2026. Najważniejsze projekty, obowiązki IT i dotacje na e-zdrowie.
• Centralna e-Rejestracja. Pierwsze podsumowanie i porady dla wdrażających.
• Hakerzy AI. Jak się chronić przed nowym zagrożeniem bezpieczeństwa danych?

KLIKNIJ TUTAJ, aby pobrać bezpłatnie styczniowe e-wydanie OSOZ (86 stron, PDF)

Spis treści:

• Centralna e-Rejestracja. Czy działa lepiej, niż się spodziewano?
• Atlas Cyfryzacji 2026. Aktualny i obiektywny obraz e-zdrowia w Polsce.
• Zdrowie w ChatGPT. 5% wszystkich rozmów dotyczy tematów zdrowotnych.
• ChatGPT z nową opcją „zdrowie”. Początek wielkiej rewolucji na rynku zdrowia
• Podsumowanie Pacjenta. System jest gotowy, ale brakuje danych.
• Aplikacja miesiąca. Kontrowersyjna chińska apka „Czy ty nie żyjesz?”.
• Rezonans całego ciała. Profilaktyka czy naciąganie na obietnice zdrowia?
• Bezlekowa terapia depresji. Stymulacja mózgu polem magnetycznym.
• CES 2026. 10 technologii medycznych, na które czekają pacjenci i lekarze.
• AI w szpitalu. Wywiad z Evą Deckers z Centrum Doskonałości AI w szpitalu Catharina.
• Boom neurotechnologii dla zdrowia. Wywiad z Virginią Mahieu.
• Hakerzy z AI. Jak chronić dane w 2026 roku?
• Centralna e-Rejestracja w praktyce. Jak przygotować się do wdrożenia?
• Longevity. Brian Johnson chce oszukać śmierć. Oto jego harmonogram dnia.
• Notatki w EDM z pomocą AI. W Polsce jeszcze niedostępne, bo jest kilka przeszkód.
• Polskie Towarzystwo Cyfryzacji Medycyny i Farmacji. Co planuje nowa organizacja?

Wszystkie wydania archiwalne dostępne są na zakładce POBIERZ.

Jakie postępy w nauce o długowieczności robią obecnie największe wrażenie? O to zapytaliśmy Ligię Kornowską, Liderkę Koalicji AI i Innowacji w Zdrowiu, Twórczynię Cel22.pl.

Dobrze pojęta medycyna długowieczności, longevity, prowadzona przez osoby z wykształceniem medycznym, to oczywiście nauka, a nie mrzonka. „Przyszłość jest dziś, tylko nierówno rozdystrybuowana” – ten cytat, który osobiście wyjątkowo lubię, szczególnie pasuje do sektora medycznego.

Nierówności w zarządzaniu swoim zdrowiem i w efekcie bardzo zróżnicowane predykcje dotyczące lat życia i życia w zdrowiu są ogromne i są generowane przede wszystkim przez brak wiedzy i nieumiejętność wdrożenia porad zdrowotnych w życie.

Jeśli przyjrzymy się liczbom, to widzimy, że aż 70% zgonów u osób do 75 roku życia można uniknąć stosując zalecenia medyczne ze standardowej, konserwatywnej medycyny XXI wieku. To oznacza, że większość ludzi umierających przed 75. umiera niepotrzebnie i jest to swoisty longevity gap, który można nadrobić nie stosując żadnych nowych osiągnięć medycznych, ale wdrażając podstawowe zasady profilaktyki i zdrowego trybu życia.

Jeśli natomiast spojrzymy na technologie, które rozwijają się w medycynie, możemy śmiało zakładać, że istotne przedłużenie życia w zdrowiu jest w najbliższej przyszłości bardziej niż mniej prawdopodobne. A najpewniej i tak nie doszacowujemy szybkości rozwoju, bo rozwój ma charakter wykładniczy, a ludzie – bazując na uprzednich doświadczeniach – myślą liniowo. Mnóstwo jest technologii, które są obecne na rynku od kilku lat, ale tylko garstka ludzi jest ich świadoma.

W mojej ocenie najbardziej przełomowy charakter ma zastosowanie AI do analityki predykcyjnej, czyli przewidywania, czy i kiedy dany pacjent zachoruje na daną chorobę. Takie narzędzia powstają i mają coraz więcej badań naukowych. Są np. algorytmy przewidujące z niezłą skutecznością tysiące chorób, bazując zaledwie na danych z naszej dokumentacji medycznej.

Kolejne algorytmy potrafią obliczać nasz prawdziwy wiek biologiczny, niezależnie od wieku metrykalnego. Istnieją wreszcie algorytmy oceniające tzw. ryzyko poligenetyczne, czyli różne kombinacje genów, które mogą zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na daną chorobę. Te ostatnie są na tyle interesujące, że w Stanach powstał startup, który na podstawie oceny ryzyka poligenetycznego u embrionów pozwala wybrać zarodek do implantacji w procedurze in vitro – a to podejście, które może być niebezpiecznie blisko eugeniki.

Oczywiście najważniejsza jest ocena czułości i swoistości, czy też skuteczności konkretnych algorytmów, i jest jeszcze nad czym pracować w tym zakresie. Natomiast już teraz te technologie mogą nam dostarczać dodatkowej informacji zdrowotnej na długo zanim zachorujemy.

Oprócz AI, dzięki rozwojowi technologii diagnostycznych, możemy diagnozować u pacjentów pojedyncze elementy choroby zanim jeszcze urosną one do rangi choroby. Przykładem jest analiza glikemii u osób zdrowych i zagrożonych cukrzycą zanim jeszcze spełnią one definicyjne kryteria choroby. To jakościowa zmiana medycyny: z reaktywnej na proaktywną. Uważam, że stoimy u progu historycznych zmian w medycynie. Osobiście stosuję interwencje z zakresu medycyny długowieczności. Nie chcę być przedstawicielką ostatniego śmiertelnego pokolenia. Jeśli Ty też nie, zapraszam do newsletteraCelu22, gdzie piszę o tym, jak dożyć 22 wieku.

Czytaj także: Lekarze POZ toną w biurokracji, nie mają dostępu do danych

E-kardiologia rozwija się więc w kierunku, w którym granica między wysoko wyspecjalizowaną diagnostyką a medycyną pierwszego kontaktu zaczyna się zacierać – mówi w „Atlasie Cyfryzacji 2026” prof. dr hab. n. med. Łukasz Kołtowski z I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

W ostatnich latach największe wrażenie w kardiologii zrobił na mnie dynamiczny rozwój narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, które realnie przenoszą kompetencje wysokospecjalistyczne na poziom codziennej praktyki klinicznej, zarówno do gabinetów kardiologicznych, jak i do POZ.

Najbardziej przełomowe są rozwiązania umożliwiające automatyczną analizę obrazów: zapisu EKG, echokardiografii czy tomografii komputerowej serca. Algorytmy uczą się subtelnych wzorców, które pozostają poza percepcją ludzkiego oka, i potrafią identyfikować patologie w sposób szybki, zaskakująco precyzyjny i powtarzalny.

Na poziomie akwizycji obrazu dzieje się coś równie istotnego: oprogramowanie wspiera operatora w trakcie badania, analizując obraz w czasie rzeczywistym i podpowiadając, jak ustawić głowicę echokardiograficzną, aby uzyskać optymalne projekcje. To demokratyzuje dostęp do wysokiej jakości diagnostyki i zmniejsza zależność od indywidualnego doświadczenia wykonującego badanie.

Z kolei w obszarze interpretacji, kluczowe są modele zdolne do wykrywania zjawisk wcześniej uchwytnych tylko dla ekspertów, jak np. niedokrwienie czy przebyty zawał mięśnia sercowego bez typowych cech w EKG. Przykładem takiego podejścia jest algorytm Queens of Hearts znany z aplikacji PMcardio: zdjęcie standardowego EKG wykonane telefonem komórkowym po kilku sekundach generuje odpowiedź, czy pacjent może mieć zamkniętą tętnicę wieńcową wymagającą pilnej interwencji. To technologia, która wprost przekłada się na skrócenie czasu diagnostyki i poprawę rokowania.

E-kardiologia rozwija się więc w kierunku, w którym granica między wysoko wyspecjalizowaną diagnostyką a medycyną pierwszego kontaktu zaczyna się zacierać.

Sztuczna inteligencja nie zastępuje lekarzy, lecz wzmacnia ich możliwości, podnosząc jakość decyzji klinicznych i tworząc fundament pod bardziej precyzyjną, spersonalizowaną profilaktykę i terapię. Przewiduję, że najbliższe lata przyniosą dalszą integrację AI z systemami opieki, rozwój narzędzi działających w czasie rzeczywistym oraz coraz głębsze sprzężenie analizy obrazowej z danymi klinicznymi, co w efekcie będzie jednym z najważniejszych motorów transformacji współczesnej kardiologii.

Czytaj także: Lekarze POZ toną w biurokracji, nie mają dostępu do danych

Reaktywacja DOM, nowy nabór FEnIKS, PUI, KSeF, algorytmy w systemach gabinetowych, Centralna e-Rejestracja, AI w diagnostyce obrazowej, 9 nowych dokumentów w EDM, NIS2 – na jakie nowe projekty e-zdrowia muszą się przygotować podmioty zdrowia w 2026 roku?

Pieniądze na e-zdrowie. Część jest zagrożona

Na początek inwestycje z KPO. W tym roku muszą zostać dokończone wszystkie inwestycje w ochronie zdrowia z Krajowego Planu Odbudowy. Z końcem 2025 roku 457 szpitali otrzymało dofinansowanie w ramach naboru „Przyspieszenie procesów transformacji cyfrowej ochrony zdrowia poprzez dalszy rozwój usług cyfrowych w ochronie zdrowia”. Trafiło do nich łącznie ponad 3 mld zł, które zostaną wydane m.in. na wdrożenie rozwiązań AI, digitalizację dokumentacji medycznej, zwiększenie poziomu cyberbezpieczeństwa i włączenie kolejnych 9 dokumentów do elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM). Wszystkie inwestycje mają być dokończone do końca czerwca.

Większość pieniędzy z KPO płynie do szpitali. Kolejne, a dokładnie 150,6 mln zł, pójdą na Platformę Usług Inteligentnych, czyli platformę z algorytmami do diagnostyki obrazowej. Jej los wisi jednak na włosku, bo na ogłoszone w listopadzie trzy przetargi – na modele AI, oprogramowanie PUI oraz infrastrukturę GPU – wpłynęły odwołania i termin składania ofert przekładano kilkukrotnie. W przypadku przetargu na infrastrukturę, złożone oferty znacząco przekraczają budżet CeZ. Poprzedni dyrektor Centrum e-Zdrowia Adam Konka alarmował, że czasu jest tak mało, że projekt jest zagrożony. Nawet jeśli CeZ wygra procesy odwoławcze, oznacza to, że na wdrożenie w placówkach będzie kilka tygodni. Harmonogram zakłada dostarczenie modeli AI do 20 lutego, integrację oprogramowania PUI ze wszystkimi modelami do 31 marca oraz montaż i konfigurację serwerów GPU do 16 marca.

Jak informuje Rzeczpospolita, do 27 stycznia Centrum e-Zdrowia ogłosiło tylko 43 przetargi w KPO w kwocie 874,2 mln zł, a rozstrzygniętych zostało 25 na 190,3 mln zł. Szybkiej realizacji projektów nie sprzyja wakat na stanowisku dyrektora Centrum e-Zdrowia, po tym jak w grudniu odwołano poprzedniego szefa CeZ Adama Konkę.

Centralna e-Rejestracja, 9 nowych dokumentów EDM

Od 1 lipca obowiązkowa będzie Centralna e-Rejestracja (CeR) dla usług profilaktyki (cytologia, mammografia) i kardiologii. Po 3 tygodniach od oficjalnego startu CeR (1 stycznia br.) przez system umówiono 2,7 mln wizyt, a 305 000 z nich anulowano, głównie przez SMS. Pamiętajmy, że od 1 lipca NFZ będzie refundować tylko pierwszorazowe wizyt na pierwsze przy świadczenia, które przeszły przez CeR.

Także 1 lipca rusza bot AI, który ma przypominać pacjentom o terminie wizyty i pomagać w jej odwołaniu. Miesiąc później, bo 1 sierpnia CeR obejmie kolejne 8 świadczeń specjalistycznych. Centrum e-Zdrowia zapowiada też reaktywację Domowej Opieki Medycznej, czyli monitorowania zdrowia pacjentów z pomocą urządzeń telemedycznych. Szczegółów na razie nie znamy, ale 26 stycznia Centrum e-Zdrowia zapraszało do badania UX e-usługi Zdalne monitorowanie zdrowia i Profilaktyka następstw chorób w aplikacji mojeIKP. To jeden z elementów DOM.

Wszystkie placówki czeka wdrożenie dodatkowych 9 dokumentów w EDM. Ale zanim się to stanie, trzeba dokończyć wdrażanie tych obowiązujących od 2021 roku. Wkrótce poznamy wyniki IX badania stopnia informatyzacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą (PWDL) realizowanego co roku przez Centrum e-Zdrowia (CeZ). Ankiety obejmujące 41 pytań były przyjmowane do 21 grudnia 2025 roku. Choć badanie jest deklaratywne, pokaże, czy wzrosła liczba podmiotów indeksujących zdarzenia medyczne na P1. Na tej podstawie Ministerstwo Zdrowia może zdecydować, czy dalej czekać, czy wprowadzić restrykcje np. w postaci rozliczeń z NFZ na podstawie danych sprawozdawanych do P1.

Pamiętajmy, że to ostatni rok przedwyborczy i w 2027 roku rząd będzie raczej unikać wprowadzania kar. Ale EDM trzeba w końcu sfinalizować, bo bez niej nie można będzie wdrożyć obowiązkowej od 2029 roku w całej Unii Europejskiej Skróconej Karty Zdrowia Pacjenta (Patient Summary). 26 stycznia Centrum e-Zdrowia zaprosiło lekarzy do badania UX (doświadczenia użytkownika) polskiej wersji Patient Summary.

FEnIKS i bezpieczeństwo danych

Pod koniec I kwartału 2026 roku poznamy też wyniki w I naborze konkursu dotyczącego modernizacji infrastruktury placówek psychiatrycznych w Polsce – poinformowało w połowie stycznia 2026 r. Ministerstwo Zdrowia. Wsparcie, w łącznie kwocie 237 mln zł, także obejmuje infrastrukturę IT.

Także w I kwartale 2026 roku ma zostać ogłoszony II konkurs grantowy w ramach projektu „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej POZ”, czyli w skrócie FEnIKS. Pamiętając, jak szybko rozeszły się środki z pierwszego naboru, lepiej przygotować się odpowiednio wcześniej. Celem jest poprawa dostępności usług medycznych. IT też może zostać ujęte w inwestycjach, jeśli jest środkiem do tego celu.

Ważnym tematem będzie cyberbezpieczeństwo. Z końcem 2025 roku w ramach Centrum e-Zdrowia powołano dwa nowe ośrodki: Centrum Cyfryzacji Dokumentacji Medycznej oraz Centrum Operacji Bezpieczeństwa. Pierwsze odpowiada za digitalizację dokumentacji medycznej, wsparcie placówek oraz tworzenie rekomendacji w tym zakresie. Drugie zajmuje się cyberbezpieczeństwem, w tym monitorowaniem infrastruktury IT, reagowaniem na incydenty, zarządzaniem podatnościami, zgodnością z regulacjami oraz współpracą z instytucjami państwowymi.

KSeF, profilaktyka i AI

Od strony informatycznej placówki zdrowia czeka nie tylko EDM, ale też odroczony KSeF. Ustrukturyzowane faktury w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF) mają być obowiązkowe od 1 lutego 2026 dla dużych organizacji (obrót powyżej 200 mln zł), od 1 kwietnia 2026 dla większości pozostałych przedsiębiorców, a od 1 stycznia 2027 – dla mikroprzedsiębiorców (choć mogą uzyskać odroczenie). Warto pamiętać, że również faktury za świadczenia refundowane przez NFZ będą musiały być przechodzić przez KSeF, a do tego nawet placówki, których obowiązek jeszcze nie dotyczy, muszą wiedzieć, jak odbierać FV przechodzące przez KSeF.

Ministerstwo Zdrowia zapowiada też, że dalej będzie stawiać na profilaktykę, kontynuując m.in. Program Moje Zdrowie. Dobry system IT pomaga w jego obsłudze m.in. poprzez możliwość pobierania ankiety z systemu P1 bezpośrednio do systemu medycznego czy generowanie Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ).

W 2025 roku dostawcy IT po raz pierwszy zaoferowali funkcjonalności AI w systemach gabinetowych, które mają wspierać lekarzy. Przykładem jest badanie użyteczności nowych algorytmów zrealizowane przez KAMSOFT. System zbiera dane z różnych części systemu, w tym m. in.: wyniki badań laboratoryjnych, historia zdrowia i przebyte choroby, następnie są one analizowane przez algorytmy. W ten sposób system wyświetla alerty zdrowotne oraz rekomendacje dotyczące dalszej diagnostyki. AI już jest stosowana m.in. do podsumowywania długich opisów leków. Można się spodziewać, że tego typu rozwiązań w systemach IT będzie coraz więcej, bo redukują czas potrzebny na szukanie danych i ich manualne podsumowywanie.

Cyberbezpieczeństwo i EHDS

Na koniec trzeba wspomnieć o nowelizacji ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa, która wdraża zapisy dyrektywy NIS2. 23 stycznia Sejm RP ją uchwalił i czeka teraz na podpis Prezydenta. Rozszerza ona restrykcyjne obowiązki ochrony danych na nowe wrażliwe sektory, wzmacnia kompetencje instytucji państwowych i zespołów CSIRT, wprowadza większą odpowiedzialność podmiotów kluczowych oraz procedurę eliminacji dostawców wysokiego ryzyka. Wszystkie podmioty zakwalifikowane jako kluczowe i ważne mają 2 lata na dostosowanie się do nowych obowiązków.

Jest jeszcze jedna ważna data, do której niektóre podmioty muszą zacząć przygotowywać się już dzisiaj. Zgodnie z Europejską Przestrzenią Danych Zdrowotnych (EHDS), od 2029 roku systemy elektronicznej dokumentacji medycznej będą musiały być certyfikowane i posiadać znak CE. O ile więksi dostawcy IT już teraz się do tego przygotowują, podmioty z systemami IT stworzonymi we własnym zakresie lub przez małe firmy, mogą mieć problem ze spełnieniem wymagań. W niektórych przypadkach jedynym wyjściem będzie zmiana systemu IT.

Czytaj także: W 2025 roku UODO nałożyl 26 kar na kwotę 64 mln. Za co?

Urządzenia medyczne są coraz częściej cyfrowe i wyposażone w AI. Co oferują nowego i jak zmieniają sposób diagnozy i leczenia pacjentów? Rozmowa z Arkadiuszem Grądkowskim, Prezesem Izby POLMED, Członkiem Zarządu MedTech Europe.

Cyfrowe wyroby medyczne zmieniają sposób, w jaki myślimy o opiece zdrowotnej – od diagnostyki, przez leczenie, aż po codzienne funkcjonowanie pacjentów. To nie jest już przyszłość, lecz teraźniejszość współczesnej medycyny. Na świecie funkcjonuje około dwóch milionów wyrobów medycznych, a już co czwarte z nich ma charakter cyfrowy. Ten udział będzie rósł, bo technologie cyfrowe – w tym sztuczna inteligencja – pozwalają świadczyć usługi zdrowotne szybciej, dokładniej i bezpieczniej niż kiedykolwiek wcześniej.

Najważniejszą wartością rozwiązań cyfrowych i systemów opartych o AI jest ich zdolność do przetwarzania ogromnych zbiorów danych oraz ciągłego uczenia się na podstawie wyników badań milionów pacjentów. Algorytmy potrafią wychwycić subtelne sygnały niewidoczne dla ludzkiego oka – w obrazach diagnostycznych, zapisie EKG czy parametrach fizjologicznych. Już dziś sztuczna inteligencja wspiera lekarzy w analizie badań z tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, endoskopii czy ultrasonografii. Systemy wykrywające arytmie, polipy jelita grubego lub poprawiające jakość obrazów istotnie skracają czas diagnozy, podnoszą jej trafność i umożliwiają wcześniejsze wdrożenie terapii. To rewolucja, której efektem są realne oszczędności oraz mniejsza liczba powikłań.

Drugim kluczowym obszarem transformacji jest telemedycyna oraz zdalny monitoring. Polska znajduje się w europejskiej czołówce pod względem korzystania z konsultacji zdalnych, co pokazuje, że społeczeństwo jest gotowe na nowoczesne formy opieki. Ale największą zmianę przynoszą inteligentne urządzenia – rejestratory rytmu serca, cyfrowe inhalatory, glukometry czy sensory monitorujące saturację i parametry oddechowe. Dzięki integracji z Internetem Rzeczy (Internet of Things, IoT) i automatycznemu przesyłaniu danych do lekarza, możliwe jest stałe kontrolowanie stanu zdrowia pacjenta, szybkie wychwytywanie nieprawidłowości i ograniczenie liczby hospitalizacji. To ogromna wartość zwłaszcza w leczeniu chorób przewlekłych.

Kolejną sferą innowacji jest robotyka medyczna. Roboty operacyjne zapewniają większą precyzję, mniejszą inwazyjność zabiegów i szybszy powrót pacjentów do zdrowia. Równolegle rozwijają się cyfrowe systemy wsparcia farmakoterapii – od inteligentnych pomp infuzyjnych po zautomatyzowane szafy lekowe i algorytmy pomagające w doborze terapii. W warunkach niedoboru personelu właśnie takie narzędzia zwiększają efektywność pracy szpitali i poprawiają bezpieczeństwo leczenia.

Cyfrowe technologie w sposób namacalny zmieniają też codzienne życie pacjentów. Inteligentne protezy, implanty ślimakowe, zaawansowane wózki elektryczne czy aplikacje umożliwiające samokontrolę chorób przewlekłych pozwalają osobom z niepełnosprawnościami oraz pacjentom przewlekle chorym żyć bardziej samodzielnie i aktywnie. Patrząc na te wszystkie zmiany, widzimy wyraźnie, że cyfryzacja nie jest dodatkiem do systemu ochrony zdrowia – jest jego fundamentem.

To wsparcie dla lekarzy w podejmowaniu decyzji, większe bezpieczeństwo i personalizacja dla pacjentów oraz lepsza efektywność całego systemu. Polska ma potencjał, by stać się liderem w tej dziedzinie, jednak potrzebne jest stworzenie jasnej i przewidywalnej ścieżki wdrażania innowacji do systemu ochrony zdrowia oraz konsekwentne inwestycje: w infrastrukturę danych, rozwój innowacji i podnoszenie kompetencji personelu. To inwestycje, które zwracają się wielokrotnie – w zdrowiu społeczeństwa, w sile systemu i w jakości życia pacjentów.

Czytaj także: Jak Chiny wyrosły na cyfrowego tygrysa, także w zdrowiu

Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku to jeden z najbardziej innowacyjnych podmiotów zdrowia w Polsce? Jakie technologie cyfrowe, w tym AI, są obecnie wdrażane w UCK? Rozmowa z dr n. o zdr. Jakubem Kraszewskim, Dyrektorem Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku.

Jednym z głównych filarów działania UCK jest cyfryzacja procesów, a jej najważniejszym elementem – wprowadzenie pełnej Elektronicznej Dokumentacji Pacjenta (EDM). Cyfryzacja danych jest pierwszym etapem, który umożliwia wykorzystanie najnowszych technologii wspierających leczenie pacjentów. Przykładem takiego wykorzystania danych w UCK jest pełna cyfryzacja pomiarów parametrów życiowych dla wszystkich hospitalizowanych pacjentów. Dzięki zastosowaniu skali NEWS2, w efekcie cyklicznie wykonywanych pomiarów, personel pielęgniarski uzyskuje z kilkugodzinnym wyprzedzeniem informację o możliwym, zbliżającym się pogorszeniu stanu pacjenta. Pomiary z całego szpitala trafiają na Dashboard Zespołu Wczesnego Reagowania. Jest to dedykowany zespół pielęgniarsko–lekarski utworzony w strukturze Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii, który wspiera opiekę na oddziałach, nad pacjentami, którzy wykazują symptomy pogorszenia stanu.

Technologia wykorzystana do przygotowania dashboardu znalazła także zastosowanie w przygotowaniu aplikacji HOSPANEL, wspierającej obchód lekarski dzięki wygodnej prezentacji wszystkich danych medycznych pacjentów na oddziale. Tam, gdzie aplikacja została już zastosowana, udało się całkowicie wyeliminować tzw. papierowe karty gorączkowe. Dzięki zebraniu kompletnych danych w „szybkiej” bazie danych, wytworzono tzw. „złotą warstwę” danych, na której przeprowadzane są, za pomocą narzędzi Business Intelligence (BI) oraz z wykorzystaniem szeroko rozumianej sztucznej inteligencji (AI), analizy jakościowe służące doskonaleniu procesów leczenia.

Analizy BI wykorzystywane w bieżącej pracy w UCK to m.in.:

• analiza przyjęć pacjentów z oceną czasów hospitalizacji,
• badanie przyczyn rehospitalizacji,
• ocena zastosowania przymusu bezpośredniego,
• przegląd odnotowywanych powikłań terapii w tym reoperacji,
• analiza przyczyn źródłowych zdarzeń niepożądanych.

AI znajduje zastosowanie w trzech obszarach: diagnostyce obrazowej, predykcji zdarzeń medycznych oraz analizie przebiegu procesów.

W diagnostyce obrazowej algorytmy AI służące wstępnej diagnostyce obrazu zaimplementowane zostały przez producentów oprogramowania dla stacji opisowych. Przyszłość tej technologii tkwi w wykorzystaniu narzędzi chmurowych, czyli dużych mocy obliczeniowych umożliwiających wykrywanie zmian, które nie są widoczne dla radiologa czy też lokalnego algorytmu wytrenowanej sieci neuronowej. UCK wspólnie z GUMED i Politechniką Gdańską (PG) prowadzi prace badawcze nad algorytmami predykcyjnymi bazującymi na obrazach oraz danych opisowych pacjentów. Są to m.in. zagadnienia związane ze złośliwością wykrytych guzów, oceną ryzyka pęknięcia tętniaka czy też stopniem zagrożenia wykrytego wylewu krwi do mózgu.

W zakresie pracy z Dużymi Modelami Językowymi (LLM), czyli tym co potocznie rozumiemy jako AI, w UCK trwają intensywne prace nad testowaniem rozpoznawania mowy i przypisywania kontekstów dla zdefiniowanych sytuacji klinicznych. Wspólnie z GUMED i PG opracowaliśmy bazę ponad 100 tys. nagrań tekstów medycznych wraz z nazwami leków, skrótami medycznymi oraz jednostkami miar stosowanymi w medycynie. Na tej podstawie trenujemy LLM-y rozpoznające mowę lekarzy w bardzo wielu, różnorodnych sytuacjach klinicznych, nawet tak trudnych w zapisie, jak komunikacja w trakcie akcji reanimacyjnej.

LLM wykorzystujemy także do budowy narzędzia służącego analizie kompletności i konkluzywności dokumentacji medycznej (EDM). Posiadając kompletny i dokładny EHR możemy prowadzić dalsze prace nad wspomaganą AI analizą polipragmazji – to jeden z bardzo palących problemów polskiej medycyny, szczególnie u pacjentów starszych.

Nie zapominamy także o możliwościach monitorowania pacjentów w domu, zarówno przed, jak i po hospitalizacji. Podstawową metodą monitorowania jest efektywna komunikacja z pacjentem. Do tego celu UCK wykorzystuje aplikacje do asynchronicznej komunikacji, czyli czat z wirtualnym obchodem, wideokonsultacje prowadzone z edukatorem, dietetykiem, psychologiem lub fizjoterapeutą oraz boty głosowe służące potwierdzaniu etapów leczenia.

Technologie wykorzystujące BI oraz AI rozwijają się bardzo szybko. Aby móc z nich korzystać, warunkiem koniecznym jest pełna cyfryzacja procesów oraz systematyczna praca z tymi technologiami. Tylko w ten sposób można stworzyć optymalne i wspierające naszą pracę rozwiązań.

Czytaj także: Te projekty e-zdrowia z KPO wchodzą w kluczową fazę w 2026 roku

Mija 10 lat od pełnej legalizacji telemedycyny w Polsce. Co już udało się osiągnąć, a co trzeba zrobić, aby telemedycyna się upowszechniła? O to pytamy dr Pawła Kaźmierczyka z Kancelarii Rymarz Zdort Maruta oraz Telemedycznej Grupy Roboczej (TGR).

Przez ostatnią dekadę telemedycyna przeszła bardzo ciekawą drogę. Z dość niszowego rozwiązania dla entuzjastów nowych technologii stała się stałym, dostępnym dla każdego pacjenta elementem systemu ochrony zdrowia w Polsce. To bez wątpienia jedno z największych osiągnięć tego okresu – upowszechnienie zdalnej opieki, w szczególności teleporady. W świetle ostatnich danych GUS niemal co dziesiąta porada lekarska w podstawowej opiece zdrowotnej realizowana jest właśnie w formie teleporady.

Naszym podstawowym sukcesem jest stworzenie solidnych fundamentów krajowego systemu e-zdrowia, który umożliwia rozwiązanie wielu problemów zdrowotnych w sposób zdalny. Podczas teleporady pacjent może otrzymać m.in. e-receptę lub e-zwolnienie (e-ZLA), a informacje o udzielonym świadczeniu powinny być dostępne w ramach IKP. Telemedycyna zdała test dojrzałości podczas pandemii, kiedy niemal z dnia na dzień stała się podstawową formą kontaktu pacjenta z lekarzem. Pod kątem dojrzałości cyfrowej ochrony zdrowia na tle innych państw Unii Europejskiej wypadamy dobrze, jesteśmy w grupie liderów.

Do telemedycyny przekonało się także środowisko medyczne. Warto też zauważyć, że obowiązująca od stycznia 2025 r. wersja Kodeksu Etyki Lekarskiej (KEL) wprost wskazuje w art. 9, że teleporada jest jedną z dopuszczalnych form konsultacji lekarskiej, która może zapewniać pacjentowi jakość i ciągłość opieki medycznej, podczas gdy poprzednia wersja KEL porady udzielane na odległość dopuszczała jedynie w wyjątkowych sytuacjach.

Choć wiele się udało, wciąż możemy czuć spory niedosyt, nie wszystkie szanse udało się wykorzystać. Telemedycyna była wdrażana fragmentarycznie, w nieskoordynowany sposób, brakowało – i dalej brakuje – strategii i pomysłu na wykorzystanie jej potencjału. Inicjatywy związane ze standaryzacją teleporad podjęte w początkowym okresie pandemii w 2020 r. dawały nadzieję na uczynienie z niej ważnego elementu procesu opieki nad pacjentem, jednak kolejne zmiany zamiast wprowadzać projakościowe wymogi narzucały odgórne administracyjne ograniczenia.

Jednym z największych problemów dla rozwoju profesjonalnej i odpowiedzialnej telemedycyny okazał się brak skutecznych działań mających zapobiegać nadużyciom, które pojawiły się na rynku – możliwości zdalnego de facto kupowania recept lub zwolnień pod płaszczykiem zdalnej konsultacji lekarskiej. Wprowadzane w reakcji na ten problem ograniczenia skutkują obciążeniami dla uczciwie działających lekarzy i placówek oraz mniejszą dostępnością opieki dla pacjentów, podczas gdy nielegalne praktyki i tak dalej występują, stanowiąc zagrożenie dla zdrowia publicznego i podważając zaufanie do całej telemedycyny.

Rozczarowujące jest także tempo wdrażania innowacji do systemu finansowego ze środków publicznych, w szczególności koszyka świadczeń gwarantowanych. Często są to wieloletnie procesy, ciągle nie mamy wypracowanej metodyki oceny technologii medycznych o takim charakterze. Pomimo przeprowadzenia w ostatnich latach szeregu pilotaży związanych z innowacjami, testowane rozwiązania nie przełożyły się na pełne wdrożenia systemowe.

Dalszy rozwój telemedycyny jest możliwy i potrzebny, wymaga jednak kompleksowego podejścia. Punktem wyjścia powinno być wypracowanie standardu organizacyjnego udzielania świadczeń telemedycznych, który zapewniać będzie odpowiednią jakość i bezpieczeństwo zdalnej opieki. Równocześnie konieczne jest usunięcie nieuzasadnionych i nieproporcjonalnych barier administracyjnych oraz precyzyjne określenie zadań, jakie teleporady i inne świadczenia telemedyczne mają realizować na poszczególnych etapach funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, tak aby ich rola była jasna, spójna i odpowiadała rzeczywistym potrzebom pacjentów oraz świadczeniodawców.

Potrzebujemy stworzenia „szybkiej ścieżki” włączania innowacji do koszyka świadczeń gwarantowanych oraz innych form finansowania ze środków publicznych, czemu powinien towarzyszyć dedykowany system HTA dla rozwiązań innowacyjnych. Powinniśmy też zintensyfikować prace nad wdrożeniem skutecznego, nowoczesnego mechanizmu nadzoru nad rynkiem, który umożliwi szybkie reagowanie na występujące nadużycia. Nie możemy zapominać przy tym o edukacji, przygotowaniu personelu medycznego i pacjentów do korzystania z innowacyjnych rozwiązań.

Przed nami wielkie wyzwanie związane z wdrożeniem do systemu ochrony zdrowia sztucznej inteligencji. Powinniśmy mieć jasną wizję tego, jak powinien wyglądać system e-zdrowia za kolejne dziesięć lat. Jaką rolę powinna odgrywać w nim telemedycyna, jak wspierać ją poprzez m.in. dostęp do danych medycznych oraz różne możliwości stwarzane przez AI. Dotychczasowe doświadczenia z wdrażania telemedycyny mogą stanowić w tym zakresie świetny punkt odniesienia.

Czytaj także: Co zrobić, aby innowacje cyfrowe w Polsce były refundowane przez NFZ?

W 2025 roku sprzedaż na rynku aptecznym najbardziej napędziły leki z grupy agonistów GLP1 stosowane w leczeniu cukrzycy i otyłości. Zanotowały one wzrost sprzedaży o 1,1 mld zł (pierwsze trzy kwartały roku). Rośnie też sprzedaż szczepionek na RSV oraz witaminy D. Więcej o lokomotywach wzrostu na rynku farmaceutycznym dowiesz się z OSOZ Statystyki 1/2026.

POBIERZ BEZPŁATNIE e-wydanie OSOZ Statystyki 1/2026 (43 strony, PDF)

W numerze 1/2026 OSOZ Statystyki:

Lokomotywy wzrostu rynku aptecznego

Rynek Rx w ujęciu YTD 09 2025 w porównaniu do YTD 09 2024 (year-to-date, w tym przypadku okres od stycznia do września) rośnie wartościowo o rekordowe 14,2% osiągając poziom 24,7 mld PLN (w cenach detalicznych sprzedaży do pacjenta). W tym dynamika segmentu leków refundowanych wyniosła 14,8%, a leków pełnopłatnych – 13,6%.

Wszystkie rosnące w badanych okresach klasy ATC4 urosły łącznie aż o 3,4 miliardy złotych. Liderem wzrostów jest klasa agonistów GLP1, która odnotowała wzrost w pierwszych trzech kwartałach 2025 roku w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego o prawie 1,1 miliarda złotych (wartość tej klasy YTD 09 to 2,1 miliarda złotych).

Czytaj dalej 👉

Sprzedaż leków na reumatoidalne zapalenie stawów

Według najnowszych danych z 2024 roku, w Polsce na RZS cierpi ok. 400 000 osób. Na całym świecie choroba dotyka ok. 1% społeczeństwa, obecnie to ok. 18 mln osób. Według WHO, do 2050 roku liczba ta może wzrosnąć do 30 mln. Choroba najczęściej atakuje stawy rąk, nadgarstków, stóp, kostek, kolan, barków i łokci. Wcześnie wykryta, może być skutecznie leczona farmakologicznie ze wspomaganiem rehabilitacyjnym.

Analiza danych ekspertów OSOZ wskazuje, że od ponad dwóch dekad pacjenci kupują w aptekach co roku od 10 do 12 mln opakowań leków na RZS. Tylko w jednym roku, sprzedaż przekroczyła 14 mln (2023 r.). Tak stabilny poziom nie oznacza jednak, że liczba chorych pozostaje stała.

Czytaj dalej 👉

onadto w numerze:

• Sprzedaż leków według molekuł (listopad 2025)
• Najlepiej sprzedające się produkty (listopad 2025)
• Monitor epidemiologiczny (listopad 2025)
• Struktura dystrybucji leków (listopad 2025)
• Radar epidemiologiczny (luty 2026)

Wszystkie archiwalne numery OSOZ Statystyki znajdziesz na zakładce POBIERZ.

Co zrobić, abypacjenci w Polsce mieli większy dostęp do innowacji technologicznych w zdrowiu? O to zapytaliśmy dr hab. Annę Kowalczuk, Zastępcę Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT).

Zapewnienie pacjentom dostępu do innowacyjnych, bezpiecznych i skutecznych wyrobów medycznych finansowanych ze środków publicznych jest jednym z kluczowych wyzwań współczesnej ochrony zdrowia. Obecnie wiele rozwiązań cyfrowych, w tym aplikacje mobilne i technologie AI, pozostaje poza systemem refundacji. Główną barierą jest brak dedykowanych procedur administracyjnych, jasnych kryteriów oceny oraz szybkich ścieżek włączania tych rozwiązań do wykazu świadczeń gwarantowanych.

Konieczne jest zbudowanie przejrzystego systemu oceny i refundacji innowacji cyfrowych, opartego na dowodach klinicznych i danych z rzeczywistej praktyki (RWE), z możliwością stosowania finansowania warunkowego.

Właśnie w tym kontekście warto wskazać proponowane kierunki działań:

• określenie jasnych kryteriów oceny i refundacji, uwzględniających bezpieczeństwo, skuteczność kliniczną, interoperacyjność z systemami e-zdrowia, aspekt ekonomiczny oraz wykorzystanie danych RWE;
• wprowadzenie mechanizmów warunkowej refundacji (ang. Coverage with Evidence Development, CED), wzorem rozwiązań stosowanych w Niemczech (DiGA), Francji (PECAN) czy Belgii. CED stanowią skuteczne narzędzie umożliwiające etapowe włączanie innowacyjnych technologii medycznych do finansowania ze środków publicznych. Rozwiązania te są szczególnie przydatne w sytuacjach ograniczonej dostępności pełnych danych klinicznych, pozwalając na jednoczesne wdrażanie technologii i gromadzenie dodatkowych dowodów naukowych;
• wdrożenie programów pilotażowych, pozwalających ocenić rzeczywiste korzyści kliniczne i systemowe wynikające z zastosowania cyfrowych terapii, z jasno określonymi wskaźnikami przejścia do finansowania docelowego;
• zastosowanie mechanizmów dzielenia ryzyka (ang. Risk-Sharing Schemes, RSS), które ograniczają niepewność decyzji refundacyjnych i pozwalają na kompensowanie ryzyka związanego z jakością dowodów naukowych i niepewnością oszacowań efektywności klinicznej oraz kosztowej;
• ustalenie zasad finansowania tymczasowego, w którym odpowiedzialność za dostarczanie technologii spoczywa na producencie, a płatnik publiczny finansuje ewaluację efektów terapeutycznych w warunkach rzeczywistej praktyki;
• zapewnienie integracji z infrastrukturą e-zdrowia, interoperacyjności aplikacji i rozwiązań AI, poprzez wykorzystanie platformy P1, Internetowego Konta Pacjenta do wdrożenia cyfrowych terapii i monitorowania efektów leczenia;
• prowadzenie dialogu z producentami i sektorem publicznym poprzez konsultacje doradcze już na etapie przygotowania wniosku o refundację, co zwiększa transparentność procesu i skraca czas oceny technologii;
• uwzględnienie regulacji unijnych, w szczególności AI Act oraz Rozporządzenia MDR (UE) 2017/745, zapewniając zgodność z wymogami bezpieczeństwa i jakości systemów AI wysokiego ryzyka, i wykorzystanie wspólnych ocen klinicznych. Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2021/2282, od 12 stycznia 2025 roku wybrane wyroby medyczne i wyroby do diagnostyki in vitro będą podlegać wspólnej ocenie klinicznej prowadzonej przez organy HTA w państwach członkowskich UE, co ma na celu ujednolicenie oceny skuteczności i bezpieczeństwa technologii medycznych oraz usprawnienie procesów refundacyjnych.

Polska dysponuje wieloma mechanizmami finansowania wyrobów medycznych ze środków publicznych i solidną infrastrukturą w obszarze e-zdrowia (IKP, P1). Aby jednak realnie zapewnić pacjentom dostęp do nowoczesnych rozwiązań cyfrowych, w tym aplikacji mobilnych i technologii opartych na AI, potrzebne są zmiany legislacyjne, stworzenie dedykowanej ścieżki administracyjnej oceny i refundacji innowacji cyfrowych, integracja z istniejącą infrastrukturą e-zdrowia oraz wzmocnienie cyberbezpieczeństwa, wykorzystanie mechanizmów finansowania warunkowego i pilotaży oraz harmonizacja z regulacjami Unii Europejskiej. Wydaje się, że takie podejście pozwoli nadążyć za tempem rozwoju technologii i poprawi jakość opieki zdrowotnej w Polsce.

Czytaj także: Mamy kilka wysp innowacji. Inni walczą z bazową cyfryzacją