Polska na 5. miejscu w rankingu e-zdrowia w Europie

W lipcu br. Komisja Europejska opublikowała nowe wyniki badania postępów, jakie robią kraje UE we wdrażaniu i udostępnianiu obywatelom e-dokumentacji medycznej. Polska zajęła 5 miejsce z wynikiem 90%.

Dostęp do danych medycznych dla wszystkich

Unia Europejska ma ambicje, aby najpóźniej do 2030 roku wszyscy obywatele krajów członkowskich UE mieli dostęp do swoich danych medycznych zgromadzonych w cyfrowych e-kartotekach. Tak zakłada deklaracja Cyfrowa Dekada e-Zdrowia podpisana także przez Polskę.

Postępy w realizacji tego celu opublikowano w raporcie „Cyfrowa Dekada 2024: Badanie wskaźników e-zdrowia”. Pod uwagę wzięto 4 elementy:

• poziom dostępu do elektronicznej dokumentacji medycznej za pomocą kanałów elektronicznych;
• rodzaje danych zdrowotnych dostępnych dla obywateli;
• stosowane technologie dostępu (eID, dostęp za pośrednictwem portali lub aplikacji);
• zasięg (według populacji i świadczeniodawców) oraz równe możliwości dostępu.

Polska w gronie liderów e-zdrowia

Na poziomie całej Europy, dojrzałość e-zdrowia w Europie wzrosła z 72% w 2022 roku do 79% w 2023 roku. Aż 22 państwa UE (81%) poprawiły poziom dostępności elektronicznych danych medycznych dla obywateli. Do tego wszystkie państwa zapewniają już dostęp do danych zdrowotnych on-line, choć w różnym zakresie.

Największym problemem jest dalsze rozwarstwienie pomiędzy publiczną a prywatną ochroną zdrowia. Powoduje ono, że dane z prywatnego sektora zdrowia nie są dostępne na narodowych portalach e-zdrowia.

W gronie pięciu najbardziej dojrzałych krajów w UE w udostępnianiu danych medycznych obywatelom znalazły się:

• Belgia (100% dostępności danych),
• Dania (98%),
• Estonia (98%),
• Litwa (95%),
• Polska (90%).

W większości przypadków (89%) dostęp do e-kartotek e-zdrowia obywa się za pośrednictwem scentralizowanej platformy (w Polsce jest to IKP). 4 państwa członkowskie (Irlandia, Włochy, Hiszpania i Szwecja) wdrożyły usługi regionalne.

Najłatwiejszy dostęp obywatele mają do:

• danych identyfikacyjnych (wynik dojrzałości na poziomie 94%),
• danych osobowych (90%),
• e-recept (85%),
• e-zwolnień (81%),
• historii zażywanych leków (79%),
• wyników badań laboratoryjnych (78%).

Obywatele UE mają ograniczony dostęp do danych z diagnostyki obrazowej (26%), danych o stosowanych urządzeniach medycznych i wszczepionych implantach (52%), wypisów szpitalnych (69%) oraz procedur medycznych (70%).

Wszystkie państwa członkowskie (z wyjątkiem Irlandii) oferują dostęp do elektronicznych danych dotyczących zdrowia za pośrednictwem portalu internetowego. 14 państw członkowskich (48%) udostępnia je zarówno przez portal jak i dedykowaną aplikację mobilną.

Jeśli chodzi o zasięg, 20 państw członkowskich (74%) deklaruje, że 80–100% populacji mieszkańców ma dostęp do elektronicznej dokumentacji medycznej. Do narodowych platform jest zdrowia podłączonych jest 72% świadczeniodawców w publicznej ochronie zdrowia i 55% prywatnych.

Tylko 7 państw UE – w tym Polska, Austria, Belgia, Dania, Estonia, Niemcy i Litwa – uzyskało pełną liczbę punktów pod względem dostępu do e-kartotek przez opiekunów prawnych i osoby upoważnione.

Program Polityki Cyfrowej Dekady 2030

Badanie ankietowe odbyło się pomiędzy kwietniem a majem 2024 r., a dane dotyczą stanu na koniec 2023 roku. Po przyjęciu Deklaracji w sprawie europejskich praw i zasad cyfrowych oraz Programu Polityki Cyfrowej Dekady 2030, Komisja Europejska co roku monitoruje postępy w czterech obszarach: umiejętności cyfrowe, infrastruktura cyfrowa, cyfryzacja przedsiębiorstwa i cyfryzacja usług publicznych. Cel e-zdrowia w zakresie dostępu do elektronicznej dokumentacji medycznej jest elementem dwóch innych założeń: zapewnienia 100% dostępności online kluczowych usług publicznych oraz bezpiecznej identyfikacji elektronicznej (eID).

Wskaźniki e-zdrowia dla Polski

Ogólny wynik dojrzałości e-zdrowia w Polsce w 2023 r. wynosi 90%. To o 4 punkty procentowe więcej niż w 2022 roku i o 11 punktów procentowych więcej niż średnia UE.

Wyróżniki systemu dostępu do danych zdrowotnych e-zdrowia w Polsce:

• Scentralizowana, ogólnokrajowa usługa dostępu do danych medycznych poprzez portal on-line (Internetowe Konto Pacjenta, IKP) oraz dedykowaną aplikację mobilną (mojeIKP);
• Dostęp do danych jest w zasięgu 80–100% mieszkańców Polski;
• Logowanie przy użyciu identyfikatora elektronicznego zgodnego z rozporządzeniem eIDAS;
• Dostępne kategorie danych: e-recepty, e-skierowania, e-zwolnienia, historia wizyt, szczepienia, wyroby medyczne refundowane przez NFZ, lista szczepień, elektroniczna dokumentacja medyczna (jeśli została przekazana do systemu) itd.;
• Brak dostępnych danych: wyniki badań laboratoryjnych i diagnostyki obrazowej;
• Do poprawy: pełne informacje od świadczeniodawców publicznych i prywatnych przekazywane na konto.

Czytaj także: E-zdrowie w Polsce 2024 na tle krajów WHO [INFOGRAFIKA]