Podsumowanie Pacjenta już za 3 lata. Czy Polska zdąży?

Centrum e-Zdrowia jest teoretycznie gotowe do wdrożenia tzw. Skróconej Karty Zdrowia Pacjenta (Patient Summary). Testy integracyjne zakończyły się pomyślnie, a obecnie CeZ szlifuje jej układ i funkcjonalność. Ale jest jeden problem: w Patient Summary brakuje danych, bo te pochodzą z EDM.

• Patient Summary to skrócona karta zdrowia, do której – za zgodą pacjenta – będzie miał wgląd lekarz za granicą.
• Ułatwia ona lekarzom szybkie i bezpieczne podejmowanie decyzji klinicznych, zwłaszcza w nagłych sytuacjach zagrożenia życia i przy barierach językowych.
• W dokumencie znajdą się takie dane jak m.in. alergie, leki, rozpoznania, procedury medyczne, implanty i grupa krwi.
• Patient Summary jest częścią Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych i zacznie obowiązywać od marca 2029 roku.
• Aby na Karcie pojawiły się dane polskich pacjentów, trzeba dokończyć wdrażanie elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM). Projekt opóźniony jest już o 5 lat.

Co to jest Patient Summary?

Podsumowanie Pacjenta (Skrócona Karta Zdrowia Pacjenta) to zestaw najważniejszych informacji, do których będzie miał dostęp – jeśli zezwoli na to pacjent – lekarz za granicą. Będą one widoczne w systemie IT, a dokładnie w elektronicznej dokumentacji medycznej, bez konieczności przełączania się na inny portal. Do Patient Summary trafią takie dane jak:

• alergie,
• przyjmowane leki,
• rozpoznania,
• przebyte procedury medyczne,
• wyroby medyczne (w tym implanty i urządzenia medyczne),
• grupa krwi.

Te informacje są czasami niezbędne, aby lekarz mógł postawić prawidłową diagnozę i zaplanować najlepszy sposób leczenia. Obecnie ich uzyskanie jest problemem. Lekarz musi pytać pacjenta (co czasami jest niemożliwe, jeśli pacjent np. jest nieprzytomny, zdenerwowany; do tego dochodzi bariera językowa zwiększająca prawdopodobieństwo pomyłki), wykonać brakujące badania (dodatkowe koszty i czas) albo zadzwonić do lekarza rodzinnego w innym kraju, co w praktyce rzadko jest praktykowane.

Dzięki Patient Summary, lekarz sprawdzi krytyczne dla zdrowia dane w swoim języku i będzie mógł podjąć bezpieczną decyzję dotyczącą dalszego leczenia. Takie informacje mogą ratować życie, przykładowo w sytuacji, gdy pacjent ma alergię i nie może przyjmować określonych leków albo gdy uległ wypadkowi i konieczna jest szybka transfuzja krwi.

Patient Summary jest jednym z elementów Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych (EHDS), którego istotą jest pierwotna wymiana danych pacjentów pomiędzy krajami członkowskimi UE. Drugim filarem jest wtórne wykorzystanie danych zdrowotnych do celów naukowych i badawczych.

Testy zakończone pomyślnie, ostatnie szlify UX

Dane w Podsumowaniu pochodzą z informacji zaraportowanych do systemu P1 przez krajowe placówki zdrowia. W ramach trwających 5 tygodni i zakończonych w listopadzie 2025 roku testów, Centrum e-Zdrowia pomyślnie przetestowało dwa scenariusze:

• wystawienie dokumentu Patient Summary polskiego pacjenta na żądanie jego udostępnienia wygenerowane przez inne państwa członkowskie UE. Ten test przeprowadzono razem z Cyprem, Maltą, Holandią, Norwegią i Szwecją;
• odbiór dokumentu Patient Summary zagranicznego pacjenta poprzez wysłanie żądania wygenerowania skróconej karty zdrowia pacjenta. W tym przypadku dane wymieniono z Cyprem i Maltą.

Z kolei do 2 lutego trwała rekrutacja pracowników ochrony zdrowia do badania UX Patient Summary (User Experience, doświadczenie użytkownika). Jak pisze Centrum e-Zdrowia, Karta została zaprojektowana z myślą o intuicyjności, dostępności i praktycznym zastosowaniu, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeb pacjentów, personelu medycznego oraz bezpiecznej i spójnej wymiany danych w kontekście międzynarodowym.

Bez pełnego wdrożenia EDM, Patient Summary nie zadziała

Polska jest jednym z pierwszych krajów, które technicznie są już gotowe do wdrożenia Patient Summary. A czasu zostało niewiele. Pełną wymianę danych w ramach Patient Summary, wraz z e-receptami transgranicznymi, trzeba wdrożyć do marca 2029 roku. Do 2031 roku w Patient Summary pojawią się kolejne dane: wyniki badań diagnostyki obrazowej i laboratoryjnych wraz z opisami oraz wypisami (np. ze szpitali).

Aby tak się stało, wszystkie placówki w Polsce muszą zacząć prowadzić EDM i raportować dane do P1, czego nie udało się osiągnąć po 5 latach od obowiązkowej EDM – nadal tylko ok. 60% placówek indeksuje dane do P1. Bez EDM, Patient Summary będzie puste albo niekompletne. Drugim problemem jest brak standardu wymiany danych laboratoryjnych. W tym przypadku mamy jeszcze 5 lat, aby go wdrożyć. Dobrą wiadomością jest to, że trwa pilotaż standardu LOINC. Jeśli zakończy się pomyślnie, nic nie stoi na przeszkodzie, aby wprowadzić go w całej Polsce.

Skrócona Karta Zdrowia Pacjenta musi jeszcze zostać uregulowana prawnie, a dostawcy IT – wprowadzić ją do systemów gabinetowych.

Na Patient Summary skorzystają pacjenci i lekarze

Polska ma dojrzałą infrastrukturę e-zdrowia, dlatego formalne wdrożenie Patient Summary nie stanowi problemu. Wystarczy już tylko doprowadzić do tego, aby każda placówka zdrowia prowadziła EDM. Dzięki Patient Summary, kiedy trafimy do lekarza za granicą, będziemy mieli pewność, że uzyska on dostęp do naszych danych. W ten sposób leczenie będzie bezpieczniejsze, nie trzeba będzie powtarzać badań i uzyskamy pomoc bez zbędnej zwłoki. Zwłaszcza w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia lekarz będzie mógł szybciej podjąć decyzje terapeutyczne, bez względu na bariery językowe.

Czytaj także: Lekarze POZ toną w biurokracji, nie mają dostępu do danych