Jak przygotować się do (tele)wizyty? Nowe poradniki NIL

Poradniki dla lekarzy i pacjentów Naczelnej Izby Lekarskiej mają pomóc w organizacji wizyty i poprawnej komunikacji w gabinecie lub podczas teleporady. Jak podkreślają autorzy, dobra wizyta zaczyna się jeszcze przed wejściem pacjenta do gabinetu lekarskiego albo telekonsultacją.

• Skuteczność wizyty medycznej – także telewizyty – zależy od wiedzy klinicznej i sposobu prowadzenia rozmowy oraz organizacji całego procesu.
• Współpraca lekarza i pacjenta oparta na aktywnym zaangażowaniu obu stron może poprawić jakość podejmowanych decyzji terapeutycznych.
• Ograniczony czas konsultacji można wykorzystać efektywniej dzięki wcześniejszemu zapoznaniu się EDM (po stronie lekarza) i określeniu priorytetów (po stronie pacjenta).
• Kompetencje komunikacyjne i umiejętność prowadzenia teleporad mogą zaważyć na jakości leczenia.
• Nawet drobne elementy, takie jak punktualność, wyjaśnianie kolejnych kroków czy upewnienie się, że zalecenia zostały zrozumiane, wpływają na doświadczenia pacjenta i poziom zaufania do systemu ochrony zdrowia.
• Dwa treściwe bezpłatne poradniki przygotowali członkowie Rady NIL IN – Sieci Lekarzy Innowatorów

W publikacji znalazły się najważniejsze elementy prowadzenia wizyt stacjonarnych i teleporad – od odpowiedniego przygotowania i organizacji konsultacji, przez zasady skutecznej komunikacji z pacjentem, po kwestie formalne i prawne. Autorzy pokazują, jak krok po kroku prowadzić wizytę, budować relację opartą na zaufaniu oraz zadawać pytania pozwalające uzyskać od pacjenta ważne w procesie diagnozy i planowania leczenia informacje. We wnętrzu znalazły się również wskazówki dotyczące przekazywania zaleceń prostym i zrozumiałym językiem, organizacji teleporad, wyzwań charakterystycznych dla zdalnych konsultacji, prowadzenia dokumentacji medycznej i obowiązków formalnych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych.

Dobrze przygotowana wizyta to lepsza komunikacja i efekty leczenia

Do wizyty musi przygotować się zarówno lekarz, jak i pacjent. W przypadku lekarza najważniejsze jest wcześniejsze zapoznanie się z dokumentacją medyczną pacjenta, wynikami ostatnio wykonanych badań oraz poprzednimi rozpoznaniami. To może znacznie usprawnić przebieg wizyty i ograniczyć ryzyko pominięcia istotnych informacji. Ale tak samo ważne jest przygotowanie pacjenta. Według poradnika, pacjent musi określić jej główny cel: Chodzi o omówienie nowych objawów, kontrolę sposobu leczenia, interpretację wyników badań czy może o uzyskanie nowej recepty lub skierowania? Jasne sprecyzowanie oczekiwań pozwala lepiej wykorzystać ograniczony czas konsultacji. Autorzy rekomendują także przygotowanie krótkiej listy najważniejszych informacji zdrowotnych, obejmującej:

• opis objawów i czas ich trwania
• nasilenie dolegliwości
• informacje o chorobach przewlekłych
• historię hospitalizacji i zabiegów
• listę przyjmowanych leków i suplementów
• alergie oraz inne istotne informacje zdrowotne.

Poprawna komunikacja wpływa na bezpieczeństwo pacjenta

Dużą część poradnika poświęcono komunikacji między lekarzem a pacjentem. Autorzy zwracają uwagę, że wielu nieporozumień można uniknąć dzięki prostemu językowi i aktywnemu słuchaniu. Lekarz powinien rozpocząć rozmowę od pytania: „W czym mogę pomóc?” oraz ustalenia głównego celu wizyty. Rekomendowane jest stosowanie pytań otwartych i parafrazy, które pozwalają upewnić się, że obie strony właściwie rozumieją przekazywane informacje.

Należy unikać nadmiernego używania specjalistycznej terminologii. Jeśli pojawiają się pojęcia medyczne, powinny zostać wyjaśnione prostym językiem. Lekarz powinien również sprawdzić, czy pacjent zrozumiał przekazane informacje. Jedną z rekomendowanych metod jest poproszenie chorego o powtórzenie zaleceń własnymi słowami. Pacjent, który nie rozumie zaleceń, może błędnie przyjmować leki, nie wykonać badań kontrolnych lub nie zgłosić się na dalszą diagnostykę.

Teleporada nie jest uproszczoną wersją wizyty

Poradnik przypomina, że teleporada jest pełnoprawnym świadczeniem medycznym i wymaga równie starannego przygotowania jak konsultacja stacjonarna. Lekarze powinni zadbać o bezpieczeństwo danych i poufność rozmowy, korzystając ze sprawdzonego sprzętu oraz odpowiednich systemów komunikacji. Niezbędna jest także weryfikacja tożsamości pacjenta przed rozpoczęciem konsultacji.

Jednocześnie teleporada ma swoje ograniczenia. Jeśli lekarz uzna, że konieczne jest badanie fizykalne, powinien skierować pacjenta na wizytę stacjonarną.

Po stronie pacjenta ważne pozostają kwestie techniczne. W poradniku zaleca się wcześniejsze sprawdzenie połączenia internetowego, przygotowanie dokumentacji medycznej oraz wykonanie podstawowych pomiarów, takich jak temperatura, ciśnienie tętnicze czy poziom glukozy, jeśli mogą mieć znaczenie diagnostyczne.

Po każdej wizycie lub teleporadzie lekarz powinien niezwłocznie uzupełnić dokumentację, uwzględniając historię medyczną pacjenta, objawy, diagnozę, plan leczenia, zalecenia oraz zgody pacjenta. Choć obowiązek ten wynika z przepisów prawa, ma on również wymiar praktyczny. Dobrze prowadzona dokumentacja wspiera ciągłość opieki i ogranicza ryzyko błędów przy kolejnych konsultacjach.

W przeciążonym systemie ochrony zdrowia nawet pozornie drobne elementy, takie jak wcześniejsze przygotowanie listy leków, punktualność czy jasne przekazywanie informacji, przekładają się na skuteczniejsze leczenie i większe bezpieczeństwo pacjentów.

Pobierz Poradnik prowadzenia wizyt i teleporad dla lekarek i lekarzy

Pobierz Poradnik dla pacjentów i pacjentek

Czytaj także: ChatGPT na 4. miejscu. Oto najlepsze medyczne modele AI