Elon Musk: „Za 10 lat pieniądze będą bezwartościowe”

W blisko 90-minutowym wywiadzie dla The Economist Elon Musk podzielił się swoimi wizjami przyszłości. Według szefa SpaceX, Tesli i Neuralink za 3 lata sztuczna inteligencja przewyższy zdolności intelektualne całej ludzkości, przejmie większość pracy umysłowej i fizycznej, roboty doprowadzą do „gospodarki obfitości”, a pieniądze nie będą miały żadnego znaczenia.

To nie pierwszy raz, gdy Musk wygłasza futurystyczne prognozy. Ale jak podkreślają analitycy The Economist, trudno je całkowicie zignorować, bo to właśnie firmy Muska najszybciej rozwijają sztuczną inteligencję, robotykę, technologie kosmiczne i interfejsy mózg–komputer. Jego wcześniejsze wizje – od rakiet wielokrotnego użytku po upowszechnienie samochodów elektrycznych – również były uznawane za nierealne.

Ludzie nie będą musieli pracować – wszystko zrobią za nich roboty

Według Muska, w ciągu 5 lat AI przewyższy inteligencją wszystkich ludzi i powstanie ogólna sztuczna inteligencja (AGI). Za 10 lat humanoidalne roboty przejmą większość zadań fizycznych, a modele AI – prace intelektualne. Praca stanie się w dużej mierze dobrowolna. Produkcja dóbr i usług będzie niemal całkowicie zautomatyzowana, a rządy będą musiały zapewniać obywatelom uniwersalny dochód, niezależny od pracy. Problemem przyszłości nie będzie inflacja, lecz deflacja wynikająca z ogromnej podaży produktów wytwarzanych przez maszyny. W efekcie pieniądze będą stopniowo tracić na znaczeniu.

Musk wspomina też o zagrożeniach AI i popiera pomysł stworzenia międzynarodowego mechanizmu bezpieczeństwa, w ramach którego największe laboratoria AI – również chińskie – mogłyby wzajemnie testować swoje modele przed ich udostępnieniem. To pomysł, który szef Google DeepMind, Demis Hassabis, zaprezentował w lipcu br. Musk zadeklarował nawet gotowość do współpracy z Samem Altmanem z OpenAI, z którym od lat jest w konflikcie, aby ochronić ludzkość przed niszczącą siłą AI.

Musk uważa ponadto, że chińskie firmy mają szansę zostać światowymi liderami AI – wszystko dzięki ogromnym zasobom energetycznym oraz zdolności do masowej produkcji robotów.

Maszyny lepsze niż najlepsi chirurdzy do 2029 roku

Musk kilka miesięcy temu wzbudził kontrowersje swoją wypowiedzią, że do 2029 roku roboty prześcigną swoimi umiejętnościami najlepszych chirurgów. W podcaście Petera Diamandisa przyznał też, że za kilka lat nie będą potrzebne uniwersytety medyczne. AI przejmie tworzenie i analizę dokumentacji medycznej, stawiając diagnozy i planując leczenie szybciej i dokładniej niż człowiek. Lekarz będzie pełnił rolę nadzorcy i osoby odpowiedzialnej za ostateczne decyzje kliniczne oraz coacha wspierającego emocjonalnie pacjentów.

Eksperci medycyny i robotyki są jednak sceptyczni. Praca lekarza wymaga działania w warunkach niepewności; lekarz nie zawsze ma dostęp do wszystkich danych. To samo dotyczy operacji. Choć roboty mogą opanować precyzję ruchów dłoni człowieka, nie będą zdolne do szybkich i ryzykownych decyzji.

Przypomnijmy, że jedna z firm Muska działa na pograniczu medycyny. Chodzi o Neuralink, która rozwija wszczepialne interfejsy mózg–komputer umożliwiające sterowanie komputerem za pomocą myśli. Musk zapowiada zwiększenie produkcji implantów oraz automatyzację zabiegów chirurgicznych, a długofalowo mówi również o symbiozie człowieka z AI. Obecnie prace koncentrują się jednak na przywracaniu utraconych funkcji neurologicznych, np. u osób sparaliżowanych po udarze mózgu.

Czysta mrzonka, próba podbicia wartości firmy czy jednak szczypta prawdy?

Niektóre wizje Elona Muska są trafne, ale wiele z nich to science fiction. W przeszłości wielokrotnie mylił się co do czasu potrzebnego na realizację swoich planów. Większość ekspertów zgadza się, że AI będzie coraz silniej wpływać na gospodarkę, ale ekonomiści są sceptyczni wobec wizji końca roli pieniądza. Już teraz wiele produktów jest wytwarzanych masowo i tanio jak nigdy dotąd. Na chińskim TEMU ceny są kilkakrotnie niższe niż u lokalnych producentów. Ale decydująca dla konsumenta jest jakość. Z kolei zasoby naturalne potrzebne do wytwarzania towarów są ograniczone. Przykładowo, żyzna gleba i słodka woda do produkcji żywności, ropa naftowa, z której powstaje plastik, metale rzadkie do produkcji półprzewodników.

Musk udzielił wywiadu kilka tygodni po tym, jak SpaceX zadebiutował na giełdzie w największej ofercie publicznej w historii, osiągając chwilowo wycenę przekraczającą 2,6 bln dolarów. Euforia inwestorów szybko opadła, a kurs akcji spadł poniżej ceny emisyjnej 135 dolarów, a kapitalizacja stopniała o ponad 1 bln dolarów. Analitycy tłumaczą przecenę realizacją zysków po rekordowym debiucie, obawami o bardzo wysoką wycenę oraz rosnącym sceptycyzmem wobec spółek opierających swoją wartość na przyszłym potencjale sztucznej inteligencji, a nie bieżących wynikach finansowych. Rozmowę z The Economist można interpretować jako próbę przypomnienia inwestorom długoterminowej wizji, na której Musk od lat buduje wartość swoich przedsięwzięć.

Elon Musk nie jest sam, wieszcząc kres obecnego modelu gospodarki. Podobną tezę stawia Emad Mostaque, były szef Stability AI, w książce The Last Economy. Autor przekonuje, że najbliższe 1000 dni przyniosą największą transformację ekonomiczną od czasów rewolucji przemysłowej. AI sprawi, że inteligencja stanie się powszechnym i tanim zasobem, zmieniając wartość pracy, kapitału i pieniądza.

Czytaj także: Dlaczego nowy chiński model Kimi K3 szokuje ekspertów AI?