Cyfryzacja zdrowia 2026. Projekty, terminy, nowe obowiązki

Reaktywacja DOM, nowy nabór FEnIKS, PUI, KSeF, algorytmy w systemach gabinetowych, Centralna e-Rejestracja, AI w diagnostyce obrazowej, 9 nowych dokumentów w EDM, NIS2 – na jakie nowe projekty e-zdrowia muszą się przygotować podmioty zdrowia w 2026 roku?

Pieniądze na e-zdrowie. Część jest zagrożona

Na początek inwestycje z KPO. W tym roku muszą zostać dokończone wszystkie inwestycje w ochronie zdrowia z Krajowego Planu Odbudowy. Z końcem 2025 roku 457 szpitali otrzymało dofinansowanie w ramach naboru „Przyspieszenie procesów transformacji cyfrowej ochrony zdrowia poprzez dalszy rozwój usług cyfrowych w ochronie zdrowia”. Trafiło do nich łącznie ponad 3 mld zł, które zostaną wydane m.in. na wdrożenie rozwiązań AI, digitalizację dokumentacji medycznej, zwiększenie poziomu cyberbezpieczeństwa i włączenie kolejnych 9 dokumentów do elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM). Wszystkie inwestycje mają być dokończone do końca czerwca.

Większość pieniędzy z KPO płynie do szpitali. Kolejne, a dokładnie 150,6 mln zł, pójdą na Platformę Usług Inteligentnych, czyli platformę z algorytmami do diagnostyki obrazowej. Jej los wisi jednak na włosku, bo na ogłoszone w listopadzie trzy przetargi – na modele AI, oprogramowanie PUI oraz infrastrukturę GPU – wpłynęły odwołania i termin składania ofert przekładano kilkukrotnie. W przypadku przetargu na infrastrukturę, złożone oferty znacząco przekraczają budżet CeZ. Poprzedni dyrektor Centrum e-Zdrowia Adam Konka alarmował, że czasu jest tak mało, że projekt jest zagrożony. Nawet jeśli CeZ wygra procesy odwoławcze, oznacza to, że na wdrożenie w placówkach będzie kilka tygodni. Harmonogram zakłada dostarczenie modeli AI do 20 lutego, integrację oprogramowania PUI ze wszystkimi modelami do 31 marca oraz montaż i konfigurację serwerów GPU do 16 marca.

Jak informuje Rzeczpospolita, do 27 stycznia Centrum e-Zdrowia ogłosiło tylko 43 przetargi w KPO w kwocie 874,2 mln zł, a rozstrzygniętych zostało 25 na 190,3 mln zł. Szybkiej realizacji projektów nie sprzyja wakat na stanowisku dyrektora Centrum e-Zdrowia, po tym jak w grudniu odwołano poprzedniego szefa CeZ Adama Konkę.

Centralna e-Rejestracja, 9 nowych dokumentów EDM

Od 1 lipca obowiązkowa będzie Centralna e-Rejestracja (CeR) dla usług profilaktyki (cytologia, mammografia) i kardiologii. Po 3 tygodniach od oficjalnego startu CeR (1 stycznia br.) przez system umówiono 2,7 mln wizyt, a 305 000 z nich anulowano, głównie przez SMS. Pamiętajmy, że od 1 lipca NFZ będzie refundować tylko pierwszorazowe wizyt na pierwsze przy świadczenia, które przeszły przez CeR.

Także 1 lipca rusza bot AI, który ma przypominać pacjentom o terminie wizyty i pomagać w jej odwołaniu. Miesiąc później, bo 1 sierpnia CeR obejmie kolejne 8 świadczeń specjalistycznych. Centrum e-Zdrowia zapowiada też reaktywację Domowej Opieki Medycznej, czyli monitorowania zdrowia pacjentów z pomocą urządzeń telemedycznych. Szczegółów na razie nie znamy, ale 26 stycznia Centrum e-Zdrowia zapraszało do badania UX e-usługi Zdalne monitorowanie zdrowia i Profilaktyka następstw chorób w aplikacji mojeIKP. To jeden z elementów DOM.

Wszystkie placówki czeka wdrożenie dodatkowych 9 dokumentów w EDM. Ale zanim się to stanie, trzeba dokończyć wdrażanie tych obowiązujących od 2021 roku. Wkrótce poznamy wyniki IX badania stopnia informatyzacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą (PWDL) realizowanego co roku przez Centrum e-Zdrowia (CeZ). Ankiety obejmujące 41 pytań były przyjmowane do 21 grudnia 2025 roku. Choć badanie jest deklaratywne, pokaże, czy wzrosła liczba podmiotów indeksujących zdarzenia medyczne na P1. Na tej podstawie Ministerstwo Zdrowia może zdecydować, czy dalej czekać, czy wprowadzić restrykcje np. w postaci rozliczeń z NFZ na podstawie danych sprawozdawanych do P1.

Pamiętajmy, że to ostatni rok przedwyborczy i w 2027 roku rząd będzie raczej unikać wprowadzania kar. Ale EDM trzeba w końcu sfinalizować, bo bez niej nie można będzie wdrożyć obowiązkowej od 2029 roku w całej Unii Europejskiej Skróconej Karty Zdrowia Pacjenta (Patient Summary). 26 stycznia Centrum e-Zdrowia zaprosiło lekarzy do badania UX (doświadczenia użytkownika) polskiej wersji Patient Summary.

FEnIKS i bezpieczeństwo danych

Pod koniec I kwartału 2026 roku poznamy też wyniki w I naborze konkursu dotyczącego modernizacji infrastruktury placówek psychiatrycznych w Polsce – poinformowało w połowie stycznia 2026 r. Ministerstwo Zdrowia. Wsparcie, w łącznie kwocie 237 mln zł, także obejmuje infrastrukturę IT.

Także w I kwartale 2026 roku ma zostać ogłoszony II konkurs grantowy w ramach projektu „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej POZ”, czyli w skrócie FEnIKS. Pamiętając, jak szybko rozeszły się środki z pierwszego naboru, lepiej przygotować się odpowiednio wcześniej. Celem jest poprawa dostępności usług medycznych. IT też może zostać ujęte w inwestycjach, jeśli jest środkiem do tego celu.

Ważnym tematem będzie cyberbezpieczeństwo. Z końcem 2025 roku w ramach Centrum e-Zdrowia powołano dwa nowe ośrodki: Centrum Cyfryzacji Dokumentacji Medycznej oraz Centrum Operacji Bezpieczeństwa. Pierwsze odpowiada za digitalizację dokumentacji medycznej, wsparcie placówek oraz tworzenie rekomendacji w tym zakresie. Drugie zajmuje się cyberbezpieczeństwem, w tym monitorowaniem infrastruktury IT, reagowaniem na incydenty, zarządzaniem podatnościami, zgodnością z regulacjami oraz współpracą z instytucjami państwowymi.

KSeF, profilaktyka i AI

Od strony informatycznej placówki zdrowia czeka nie tylko EDM, ale też odroczony KSeF. Ustrukturyzowane faktury w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF) mają być obowiązkowe od 1 lutego 2026 dla dużych organizacji (obrót powyżej 200 mln zł), od 1 kwietnia 2026 dla większości pozostałych przedsiębiorców, a od 1 stycznia 2027 – dla mikroprzedsiębiorców (choć mogą uzyskać odroczenie). Warto pamiętać, że również faktury za świadczenia refundowane przez NFZ będą musiały być przechodzić przez KSeF, a do tego nawet placówki, których obowiązek jeszcze nie dotyczy, muszą wiedzieć, jak odbierać FV przechodzące przez KSeF.

Ministerstwo Zdrowia zapowiada też, że dalej będzie stawiać na profilaktykę, kontynuując m.in. Program Moje Zdrowie. Dobry system IT pomaga w jego obsłudze m.in. poprzez możliwość pobierania ankiety z systemu P1 bezpośrednio do systemu medycznego czy generowanie Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ).

W 2025 roku dostawcy IT po raz pierwszy zaoferowali funkcjonalności AI w systemach gabinetowych, które mają wspierać lekarzy. Przykładem jest badanie użyteczności nowych algorytmów zrealizowane przez KAMSOFT. System zbiera dane z różnych części systemu, w tym m. in.: wyniki badań laboratoryjnych, historia zdrowia i przebyte choroby, następnie są one analizowane przez algorytmy. W ten sposób system wyświetla alerty zdrowotne oraz rekomendacje dotyczące dalszej diagnostyki. AI już jest stosowana m.in. do podsumowywania długich opisów leków. Można się spodziewać, że tego typu rozwiązań w systemach IT będzie coraz więcej, bo redukują czas potrzebny na szukanie danych i ich manualne podsumowywanie.

Cyberbezpieczeństwo i EHDS

Na koniec trzeba wspomnieć o nowelizacji ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa, która wdraża zapisy dyrektywy NIS2. 23 stycznia Sejm RP ją uchwalił i czeka teraz na podpis Prezydenta. Rozszerza ona restrykcyjne obowiązki ochrony danych na nowe wrażliwe sektory, wzmacnia kompetencje instytucji państwowych i zespołów CSIRT, wprowadza większą odpowiedzialność podmiotów kluczowych oraz procedurę eliminacji dostawców wysokiego ryzyka. Wszystkie podmioty zakwalifikowane jako kluczowe i ważne mają 2 lata na dostosowanie się do nowych obowiązków.

Jest jeszcze jedna ważna data, do której niektóre podmioty muszą zacząć przygotowywać się już dzisiaj. Zgodnie z Europejską Przestrzenią Danych Zdrowotnych (EHDS), od 2029 roku systemy elektronicznej dokumentacji medycznej będą musiały być certyfikowane i posiadać znak CE. O ile więksi dostawcy IT już teraz się do tego przygotowują, podmioty z systemami IT stworzonymi we własnym zakresie lub przez małe firmy, mogą mieć problem ze spełnieniem wymagań. W niektórych przypadkach jedynym wyjściem będzie zmiana systemu IT.

Czytaj także: W 2025 roku UODO nałożyl 26 kar na kwotę 64 mln. Za co?