8 trendów zdrowia globalnego z nowego raportu WEF

Aby COVID-19 stał się dźwignią transformacji ochrony zdrowia, a nie jedynie katastrofalnym dla ochrony zdrowia kryzysem, potrzebna jest reorientacja dotychczasowej polityki – wynika z raportu Światowego Forum Ekonomicznego „Globalne perspektywy strategiczne w zakresie zdrowia i opieki zdrowotnej.”

Pandemia bezlitośnie zdemaskowała słabości ochrony zdrowia: niedobory personalne, nierówności zdrowotne, nieefektywność modeli dystrybucji opieki, wypalenie zawodowe i przeciążenie obowiązkami lekarzy i pielęgniarek. 90% krajów, które wzięły udział w badaniu World Economic Forum, zgłosiła poważne zakłócenia w systemach zdrowia w związku z COVID-19. Ale pandemia napędziła też inwestycje w technologie zdrowotne, cyfryzację i alternatywne, wirtualne formy świadczenia usług.

Właśnie teraz jest najlepszy czas na to, aby opracować nową wizję zdrowia. Po to, by przygotować się na kolejne pandemie i wzmocnić efektywność sektora zdrowia. Do tego jednak nie wystarczą małe zmiany – konieczne są głębokie reformy.

Musimy zacząć postrzegać zdrowie w szerszej perspektywie, w kategoriach dobrego samopoczucia wspieranego aktywną profilaktyką. Trzeba wykorzystać nowoczesne technologie, aby likwidować bariery w dostępie do usług zdrowotnych (geograficzne, ekonomiczne, społeczne), upowszechniać wiedzę na temat zapobiegania chorobom. Konieczne są inwestycje w infrastrukturę medyczną i cyfrową.

Priorytetami ochrony zdrowia 2035 powinny być:

• równość i sprawiedliwość w dostępie do usług medycznych,
• transformacja systemu z pomocą technologii cyfrowych,
• minimalizacja negatywnego wpływu sektora zdrowia na zmiany klimatyczne.

Realizacja tych celów będzie wymagała sięgnięcia do partnerstwa publiczno-prywatnego, współpracy międzynarodowej, inwestycji w krytyczną infrastrukturę cyfrową i medyczną oraz badania naukowe i rozwój nowych technologii medycznych.

Niezbędne będzie przedefiniowanie celów systemu zdrowia i odejście od obowiązującego od dziesiątek lat reaktywnego, interwencyjnego systemu, na rzecz modelu skoncentrowanego na zapobieganiu chorobom.

Statystyki nie pozostawiają złudzeń – 71% zgonów na świecie spowodowanych jest chorobami niezakaźnymi, którym w dużej części przypadków można zapobiegać. Tego potencjału nie wykorzystujemy ze względu na obecną konstrukcję systemu, i to mimo iż w międzyczasie pojawiły się technologie, które ułatwiają wprowadzenie nowych modeli opieki stawiających w centrum profilaktykę.

Potrzebna jest decentralizacja systemów zdrowia, wprowadzenie w pełni cyfrowych modeli opieki, wykorzystanie systemów sztucznej inteligencji do automatyzacji procesów administracyjnych i wspomagania procesów klinicznych, sięgnięcie do Big Data celem przyspieszenia badań nad nowymi lekami i projektowania polityki zdrowotnej opartej na rzeczywistych potrzebach społecznych („polityka oparta na faktach”).

Ochrona zdrowia musi stać się przyjazna środowisku. A to oznacza redukcję zbędnych dojazdów do lekarza i przejście na telemedycynę, co pozwoli zmniejszyć emicję CO₂; zmiany w planowaniu i dystrybucji środków farmaceutycznych (w Wielkiej Brytanii co roku marnują się leki o wartośći 300 mln USD), wdrożenie bardziej efektywnych modeli zarządzania odpadami czy przejście przez placówki medyczne na odnawialne źródła energii.

Na drodze to tych zmian jest jednak kilka barier do pokonania, w tym m.in.:

• stare modele refundacji świadczeń niedopasowane do nowych wyzwań i ery cyfrowej;
• nierówności w edukacji zdrowotnej i cyfrowej;
• nierównomierny dostęp do Internetu i technologii mobilnych;
• niska interoperacyjność systemów IT;
• brak zachęt finansowych do inwestowania w profilaktykę;
• niedobory kadr medycznych (do 2030 roku brakować będzie 10 mln pracowników ochrony zdrowia);
• zakłócenia geopolityczne;
• bardzo powolne tempo zmian legislacyjnych w ochronie zdrowia spowodowane rozbieżnymi interesami różnych grup wpływu.

Czytaj także: Kryzys w ochronie zdrowia na liście największych zagrożeń dla świata