Dodano: 02.01.2025

Poznaj innowacje, które zmieniają historię medycyny i pomagają zadbać o zdrowie i dobre samopoczucie. W drugiej części prezentujemy nagrodzony nagrodą Nobla system AI przyspieszający prace nad nowymi lekami, robota masażystę oraz algorytmy obliczające ryzyko wystąpienia sepsy.
Szeptanie pomaga osobom jąkającym się poprawić płynność mówienia, dlatego Joris Castermans – założyciel holenderskiego startupu Whispp – stworzył model sztucznej inteligencji, który przekształca szeptane i przerywane wypowiedzi w naturalnie brzmiącą mowę w czasie rzeczywistym. To była czasochłonna praca, bo Casterman musiał najpierw zebrać dane do wytrenowania AI. Ale wysiłek się opłacił. Aplikacja Whispp pozwala osobom jąkającym się lub z niepełnosprawnością głosową mówić wyraźnie podczas rozmów telefonicznych. Opóźnienie powstające w wyniku transformacji dźwięków wynosi mniej niż pół sekundy, a więc nie wpływa w praktyce na płynność rozmowy. Teraz firma chce rozbudować apkę o opcję rozmów wideo.

W 2020 roku Google DeepMind zaprezentował AlphaFold 2 – algorytm uczenia maszynowego przewidujący z dużą dokładnością strukturę prawie każdego znanego białka. Za ten wynalazek przyznano w 2024 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii. Nowa wersja modelu, czyli AlphaFold 3, jest w stanie prognozować, w jaki sposób białka oddziałują z DNA i innymi cząsteczkami. Naukowcy mają nadzieję, że model przyspieszy badania nad nowymi lekami.

Średni wiek diagnozowania zaburzeń ze spektrum autyzmu to ok. 2–10 lat. Im wcześniej, tym lepsze efekty leczenia. Test diagnostyczny autyzmu EarliPoint zatwierdzony przez FDA można przeprowadzić na dzieciach od 16 do 30 miesięcy. Jak wygląda badanie? Podczas oglądania krótkich filmów przedstawiających dzieci angażujące się w interakcje społeczne, specjalna kamera śledzi ruchy oczu i rejestruje 120 punktów danych na sekundę. Test jest prosty do przeprowadzenia, a wyniki dostępne od zaraz.

Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej często mają trudności z odróżnieniem złośliwych zmian skórnych od tych niezłośliwych. Gdy zgłaszają się do nich zaniepokojeni pacjenci, wizyta często kończy się skierowaniem do dermatologa, a ostateczna diagnoza może być opóźniona np. przez długi czas oczekiwania na termin. DermaSensor ma pomóc lekarzom rodzinnym w ocenie niepokojących znamion barwnikowych z dokładnością dermatologa. Wykorzystując spektroskopię optyczną, urządzenie ocenia podejrzane zmiany i sugeruje, czy to zwykły pieprzyk czy zmiana potencjalnie nowotworowa.

Zamiast rąk człowieka – ramienia robota masujące dokładnie tam i tak, jak tego chcemy. Tak działa robot masażysta Aescape. Przed zabiegiem, maszyna skanuje całe ciało, a algorytm uczenia maszynowego tworzy spersonalizowany plan masażu. Użytkownik może zamówić masaż przez aplikację mobilną i wstępnie skonfigurować jego parametry jeszcze zanim położy się na łóżku. Siłę nacisku i obszary masażu, a nawet muzykę i oświetlenie, można na bieżąco zmieniać za pomocą pulpitu umieszczonego przed oczami. Koszt 30-minutowej sesji zaczyna się od 60 dolarów.

Wygląda jak lampka nocna, ale tak naprawdę to bardzo czuły sensor (zatwierdzony przez FDA), który mierzy częstość oddechu i tętno osoby przebywającej w jego pobliżu. XK300-H działa jak radar zdrowia i został stworzony z myślą o zastosowaniu w domach opieki i placówkach opiekuńczych. Monitoring zdrowia bez opasek i innych ubieralnych urządzeń.

Każdy chirurg ma swoje przyzwyczajenia: skalpel po lewej albo prawej stronie, szwy jedwabne albo nylonowe, ssak medyczny w miejscu innym niż standardowo. ExperienceX tworzy wirtualną mapę sali operacyjnej pozwalającą zaplanować ułożenie narzędzi chirurgicznych i urządzeń medycznych pod określony rodzaju zabiegu i lekarza. Po założeniu okularów rzeczywistości rozszerzonej, asystenci widzą cały plan, dzięki czemu mogą dobrze przygotować salę do operacji i płynnie asystować w kolejnych czynnościach wykonywanych przez chirurga. Obecnie trwają wdrożenia pilotażowe m.in. w londyńskim szpitalu Cromwell, a komercjalizacja innowacji spodziewana jest w 2025 roku.

Co roku w wyniku sepsy umiera w Polsce ok. 25 000 osób. Kluczowe znaczenie w leczeniu ma czas diagnozy. Prenosis Sepsis Immunoscore to pierwszy test diagnostyczny AI na sepsę, który pomaga lekarzom diagnozować już rozwijającą się posocznicę oraz przewidywać ryzyko jej wystąpienia i pogorszenia stanu zdrowia w najbliższych 24 godzinach. Ocena opiera się na algorytmie sztucznej inteligencji, który bierze pod uwagę 22 różne parametry, w tym wyniki badań krwi oraz dane na bieżąco spływające z urządzeń medycznych. W przypadku ostrzeżenia systemu, można szybko wdrożyć odpowiednie leczenie.

Czytaj także: 17 fascynujących innowacji dla ochrony zdrowia (cz. I)